Klinika Położnictwa i Ginekologii
Poród w znieczuleniu - immersja wodna
Poród w immersji wodnej to nic innego jak odbycie porodu w środowisku wodnym w temperaturze zbliżonej do temperatury ciała ludzkiego. Pierwsze wzmianki na temat korzystnego wpływu ciepłej wody na przebieg porodu sięgają 1805 roku. Prawdziwym pionierem porodów w wodzie był nauczyciel wychowania fizycznego, Rosjanin Igor Charkovski - przeprowadzał porody w wodzie począwszy od 1960 roku. Pierwsze opracowanie naukowe powstało we Francji w 1980. W wielu ośrodkach europejskich porody w wodzie propagowane są od połowy lat 80-tych.
- Wskazaniem do immersji wodnej w trakcie porodu jest zgłaszana przez Rodzącą potrzeba zmniejszenia dolegliwości bólowych przy braku przeciwwskazań do tej metody. W wodzie można prowadzić jedynie porody o przebiegu niepowikłanym.
- Przeciwwskazania do porodu w wodzie stanowią:
o choroby układu krążenia Rodzącej
o podwyższone wartości ciśnienia tętniczego
o ciężka niedokrwistość
o choroby naczyń
o choroby dermatologiczne
o infekcje
o patologia położnicza (nieprawidłowe położenie, ułożenie płodu; krwawienia z dróg rodnych; makrosomia płodu; nieprawidłowości w zapisie KTG wymagające intensywnego, stałego nadzoru nad stanem płodu; nieprawidłowy postęp I i II okresu porodu; poród przedwczesny-względnie; wady rozwojowe płodu-względnie).
- Potencjalne korzyści dla Rodzącej wynikające z immersji wodnej podczas porodu:
o łatwiejsze przyjmowanie dowolnej pozycji i łatwiejsza relaksacja Rodzącej, a w efekcie lepsza tolerancja bólu
o relaksacja szyjki macicy i w efekcie szybsze jej rozwieranie
o relaksacja mięśni miednicy i krocza, a w efekcie szybsze zstępowanie główki w kanale rodnym
o mniejsze zapotrzebowanie na leki analgetyczne i rozkurczowe.
- Potencjalne korzyści dla płodu:
o skrócenie I i II okresu porodu
o mniejsze ryzyko wystąpienia niedotlenienia
o złagodzenie momentu dekompresji główki w II okresie porodu
o w przypadku porodu do wody - efekt płynnego przejścia z wody do wody - tj. stałość temperatury środowiska, mniejsze oddziaływanie dźwięku i światła (zmniejszenie stresu porodowego).
- Standard prowadzenia porodu w imersji wodnej:
o temperatura wody powinna wynosić około 36-37°C, a temperatura powietrza w sali porodowej nie powinna być niższa niż 25-26°C
o przed rozpoczęciem kąpieli należy potwierdzić dobrostan płodu (minimum dwudziestominutowy zapis KTG)
o przed zastosowaniem immersji wodnej należy określić zaawansowanie porodu badaniem położniczym
o podczas immersji wodnej wskazany jest nadzór stanu płodu poprzez osłuchiwanie czynności serca płodu co 15 minut, zaś w II okresie porodu po każdym skurczu macicy
o w pierwszym okresie porodu czas przebywania Rodzącej w wodzie nie powinien przekraczać 30 minut; ponowna kąpiel może odbyć się po 20 minutach zapisu KTG
o podczas drugiego okresu porodu odbywającego się do wody:
* bezwzględnie przeciwwskazane jest masowanie pochwy i krocza, co podnosi ryzyko urazów okołoporodowych
* rzadziej wymagana jest ochrona krocza
* w razie wskazań krocze można nacinać pod wodą
* czas przebywania noworodka pod wodą tuż po urodzeniu nie powinien przekraczać jednej minuty
* nie istnieje zagrożenie utopienia się dziecka do momentu przecięcia pępowiny i/ lub oddzielenia się łożyska
* noworodka należy wydobyć z wody potylicą ku górze; po wydobyciu z wody dziecko należy ułożyć na brzuchu lub klatce piersiowej matki i ochronić przed wyziębieniem oraz przeciąć pępowinę
o popłód rodzi się po wypuszczeniu wody z wanny lub na łóżku porodowym.
Gdy brak przeciwwskazań należy umożliwić ciągły kontakt Rodzącej z noworodkiem oraz z osobą towarzyszącą.